Điện thoại thông minh gập (foldable smartphone) là thiết bị di động sử dụng màn hình dẻo có thể gập lại, cho phép chuyển đổi giữa dạng cầm tay nhỏ gọn và mặt hiển thị lớn. Đây là một trong những hướng đổi mới quan trọng nhất của ngành công nghiệp điện thoại trong thập niên 2020, mang đến trải nghiệm lai giữa điện thoại và máy tính bảng trong một thiết bị duy nhất.
Cập nhật: 2026-09-11
Điện thoại thông minh gập là thiết bị có màn hình sử dụng tấm nền hữu cơ dẻo (thường là OLED) và một bản lề trung tâm, cho phép phần thân máy gập lại theo nhiều góc độ khác nhau. Khi mở ra, màn hình bên trong lớn hơn nhiều so với kích thước vật lý của máy khi gập lại, mở rộng không gian hiển thị cho công việc và giải trí.
Khác với màn hình LCD cứng, tấm nền OLED trên máy gập dùng chất nền nhựa hoặc kính siêu mỏng (UTG), uốn cong lặp lại mà không vỡ. Công nghệ này giải quyết bài toán cân bằng giữa tính di động của điện thoại và diện tích hiển thị của máy tính bảng.
Đây cũng là phân khúc được nhiều hãng lớn như Samsung, Huawei, Google, Oppo và Apple theo đuổi, dù chiếm tỉ trọng nhỏ so với điện thoại thanh truyền thống.
Ý tưởng về điện thoại gập đã xuất hiện từ lâu, nhưng phải đến khi màn hình dẻo trong suốt và OLED uốn được thương mại hóa thì sản phẩm mới khả thi. Năm 2018, hãng Royole giới thiệu FlexPai, thường được ghi nhận là chiếc điện thoại gập thương mại đầu tiên trên thế giới.
Năm 2019, Samsung công bố Galaxy Fold, đưa máy gập vào dòng sản phẩm chính thống và gây chú ý lớn trên toàn cầu. Cùng giai đoạn, Huawei ra mắt Mate X với thiết kế màn hình gập ra ngoài.
Tháng 2 năm 2020, Samsung giới thiệu Galaxy Z Flip theo dạng vỏ sò (clamshell), làm mới hình ảnh của máy gập và mở rộng thị trường. Từ đó, các hãng liên tục cải tiến độ bền bản lề, dùng kính siêu mỏng thay cho nhựa và tăng cường khả năng chống nước.
Đến nay, máy gập đã trở thành phân khúc riêng với nhiều thiết kế khác nhau, đồng thời giá bán dần giảm để tiếp cận người dùng phổ thông hơn.
Bộ phận quan trọng nhất của điện thoại gập là tấm nền OLED dẻo, có khả năng uốn cong hàng trăm nghìn lần quanh một bán kính nhỏ mà không bị nứt gãy. Để bảo vệ lớp hiển thị, nhiều máy phủ thêm lớp kính siêu mỏng (UTG) và một lớp màng dính bên trên.
Bản lề trung tâm giữ vai trò kết nối hai nửa thân máy, đảm bảo gập mở êm ái và giữ góc đứng ở nhiều vị trí khác nhau. Các bản lề hiện đại dùng cơ cấu bánh răng đa trục, cho phép sản phẩm gập phẳng hoàn toàn hoặc dựng ở các góc trung gian phục vụ chụp ảnh và họp video.
Bên trong máy là các linh kiện điện tử tương tự điện thoại thường, gồm chip xử lý, modem di động, camera, pin và cảm biến xác thực. Một số mẫu còn trang bị thêm màn hình ngoài nhỏ để dùng khi máy đang gập.
Cơ chế gập giúp tiết kiệm không gian và tăng diện tích hiển thị, nhưng cũng đòi hỏi kích thước mỏng hơn và thiết kế bố trí linh kiện chặt chẽ hơn so với điện thoại thanh.
| Dạng gập | Mô tả | Ví dụ tiêu biểu |
|---|---|---|
| Dạng sách | Gập theo chiều dọc như cuốn sách, mở ra màn hình lớn gần bằng máy tính bảng | Samsung Galaxy Z Fold, Google Pixel Fold, iPhone Duo |
| Dạng vỏ sò | Gập ngang theo chiều thân máy, thu nhỏ theo chiều cao, màn hình trong khi gập ở dạng vuông | Samsung Galaxy Z Flip, Motorola Razr |
| Gập ra ngoài | Màn hình uốn cong ra phía ngoài khi gập, không cần màn hình thứ hai | Huawei Mate X |
Mỗi dạng gập có thế mạnh riêng: dạng sách hướng đến hiệu suất công việc và đa nhiệm, còn dạng vỏ sò nhấn mạnh sự nhỏ gọn và thời trang. Xu hướng gần đây là ra mắt bản giá rẻ hơn để mở rộng phân khúc người dùng.
| Tiêu chí | Điện thoại gập | Điện thoại thanh |
|---|---|---|
| Diện tích hiển thị | Lớn hơn, gấp đôi khi mở | Phụ thuộc kích thước màn hình vật lý |
| Độ bền | Dễ nhăn và nhạy cảm với bụi hơn | Bền và cứng cáp hơn |
| Trọng lượng và độ dày | Dày và nặng hơn khi gập | Mỏng và nhẹ hơn |
| Giá bán | Cao hơn đáng kể | Thấp hơn, đa phân khúc |
| Đa nhiệm | Tốt, mở nhiều cửa sổ | Hạn chế trên một màn hình nhỏ |
Máy gập vượt trội về trải nghiệm đa nhiệm và giải trí, nhưng vẫn thua kém máy thanh ở độ bền, giá thành và độ phổ biến. Với nhiều người, chiếc máy thanh cao cấp vẫn là lựa chọn hợp lý về chi phí.
Điện thoại gập mở ra cách dùng mới cho điện thoại, giúp công việc văn phòng, đọc sách và xem phim thoải mái hơn trên màn hình lớn mang theo bên người. Đây cũng là động lực thúc đẩy các hãng phát triển phần mềm đa cửa sổ và các ứng dụng thích ứng với màn hình gập.
Dù vậy, công nghệ này vẫn còn nhiều hạn chế. Lớp nếp gấp ở giữa màn hình dễ bị nhìn thấy, bụi bẩn có thể lọt vào bản lề, và màn hình dẻo kém bền hơn so với kính cường lực thông thường.
Giá bán cao và chi phí sửa chữa đắt là rào cản lớn với người dùng phổ thông. Thời lượng pin và tốc độ sạc cũng bị đánh đổi do không gian bên trong bị chia đôi bởi bản lề.
Trong tương lai, các hãng tiếp tục cải thiện bản lề, giảm nếp gấp, tăng độ bền chống nước và giảm giá thành để mở rộng thị phần.
Điện thoại thông minh gập là bước tiến đáng chú ý trong thiết kế thiết bị di động, kết hợp ưu điểm của điện thoại và máy tính bảng vào một sản phẩm duy nhất. Nhờ màn hình OLED dẻo và bản lề tinh vi, máy gập mang lại trải nghiệm đa nhiệm và giải trí vượt trội.
Dù vẫn còn thách thức về độ bền, giá thành và thói quen người dùng, phân khúc này ngày càng hoàn thiện và có dấu hiệu thu hút được lượng người mua lớn hơn. Khi công nghệ rẻ đi và bền hơn, điện thoại gập có tiềm năng trở thành một chuẩn mực mới của điện thoại thông minh trong những năm tới.
Với người dùng, việc chọn máy gập hay máy thanh phụ thuộc vào nhu cầu công việc, ngân sách và sự sẵn sàng chấp nhận những đánh đổi về độ bền và chi phí.
Cập nhật lần cuối: 2026-09-11